Hacettepe Üniversitesi Pediatrik Nöroloji Anabilim Dalı
Sağlık Çalışanları İçin

Nörofibromatozis (NF), beyin, omurilik, organlar, deri ve kemikler dahil olmak üzere merkezi veya periferik sinir sistemi tümörlerinin gelişimi ile karakterize bir nörokutanöz sendromdur. Üç tür NF vardır: NF1 tüm vakaların %96'sını, NF2 %3'ünü ve schwannomatosis (SWN) <%1'ini oluşturur. 

Nörofibramatozis Tip 1

Nörofibromatozis tip 1 , 3.000 kişiden 1'ini etkileyen yaygın bir genetik hastalıktır. NF1, otozomal dominant bir şekilde kalıtılır ve çoklu kutanöz café-au-lait lekeleri ve nörofibromlar ile karakterizedir.

NF1 geni 17q11.2. kromozom lokusunda lokalizedir. Gen ürünü, Ras aracılı sinyal yolunun bir tümör baskılayıcısı olan nörofibromindir. NF1'li hastalarda düzgün işleyen bir nörofibromin yoktur ve bu da RAS-GTP yolaklarının engellenmemiş proliferasyonu ile sonuçlanır. Ek olarak, malignite gelişimini kolaylaştıran mTOR yolunun yukarı regülasyonu vardır. Bu yollar mevcut tedavi hedefleridir.

Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) Konsensüs Konferansı tarafından 1987'de geliştirilen ve 1997'de güncellenen tanı kriterleri, NF1'in spesifik klinik özelliklerine dayanmaktadır. Bu kriterlere göre, NF1 tanısını koymak için aşağıdaki klinik özelliklerden en az ikisinin mevcut olması gerekir:

●Prepubertal dönemde >5 mm çapında ve postpubertal bireylerde >15 mm çapında altı veya daha fazla café-au-lait makülleri. Her lezyon için en uzun çap ölçülür. Sıradan oda ışığı (Wood's lambası değil) kullanılır.

●Herhangi bir tipte iki veya daha fazla nörofibrom veya bir pleksiform nörofibrom (resim 6).

●Aksiller veya kasık bölgelerinde çillenme.

●Optik glioma.

●İki veya daha fazla Lisch nodülü (iris hamartomları).

●Sfenoid displazi veya psödoartrozlu veya psödoartrozsuz uzun kemik korteksinin kalınlaşması gibi belirgin bir kemik lezyonu.

●Yukarıdaki kriterlere göre NF1'li birinci derece akraba (ebeveyn, kardeş veya çocuk).

Nörofibramatozis Tip 2

Nörofibromatozis tip 2 (NF2), hastalarda sinir sisteminin çoklu tümörlerine yatkınlığa sebep olan bir sendromdur. Bunların en yaygınları bilateral vestibüler schwannomlar, intrakraniyal ve spinal meningiomlar ve omurga tümörleri de bu durumun önemli bir bileşenidir. Bir tümör baskılayıcı olan merlin üreten NF2 genindeki mutasyonlar bu sendromdan sorumludur.

NF2'nin klinik tanısı, aşağıdaki kriterlerden herhangi birinin varlığına dayanır:

●70 yaşından önce bilateral vestibüler schwannomalar

●70 yaşından önce tek taraflı vestibüler schwannoma ve NF2'li birinci derece akraba (tek başına kardeş değil) [48]

●Aşağıdakilerden herhangi ikisi: meningiom, vestibüler olmayan schwannoma, ependimom, katarakt; ve

•NF2 ile birinci derece akraba; veya

•Tek taraflı vestibüler schwannoma ve negatif LZTR1 testi (iki veya daha fazla intradermal olmayan schwannoma varsa)

●Çoklu meningiomlar ve:

•Tek taraflı vestibüler schwannoma; veya

• Aşağıdakilerden herhangi ikisi: vestibüler olmayan schwannoma, ependimoma, katarakt

●Kandan konstitusyonel veya mozaik patojenik NF2 gen mutasyonu veya aynı bireyde iki ayrı tümörden özdeş mutasyonun tanımlanması ile

 

Schwannomatosis

Schwannomatosis, her iki vestibüler sinirde schwannom yokluğunda schwannom adı verilen sinir kılıfı tümörleri oluşturmaya yatkınlık ile karakterizedir. Vakaların çoğuna, kromozom 22 üzerindeki tümör baskılayıcı genlerin SMARCB1 veya LZTR1'deki patojenik varyantların inaktive edilmesi neden olur.

Teşhis kriterleri — Schwannomatosis tanısı, ilk olarak 2005'te önerilen ve 2006'da değiştirilen klinik kriterlere dayanmaktadır . 2006 kriterlerine göre hastalara kesin, olası veya segmental schwannomatosis tanısı konulabilir .

Schwannomatosis ve mozaik nörofibromatozis tip 2 (NF2) arasında yanlış tanıya yol açabilecek kapsamlı klinik örtüşme olduğunu belirtmek önemlidir. 

Kesin schwannomatosis tanısı aşağıdaki durumlardan herhangi birinde koyulabilir:

●Yaş >30 yıl ve aşağıdakilerin tümü:

•İki veya daha fazla intradermal olmayan schwannom, en az biri histolojik olarak doğrulanmış

•NF2 için tanı kriterlerinin karşılanmaması 

•Yüksek kaliteli MRI taramasında vestibüler schwannoma kanıtı olmaması

•NF2 'ye sahip birinci derece akraba olmaması

• Bilinen yapısal NF2 patojenik varyantı olmaması

●Patolojik olarak doğrulanmış bir vestibüler olmayan schwannoma ek olarak yukarıdaki kriterleri karşılayan birinci derece bir akraba